Uitgelicht

In de vierdelige reeks Productiviteit van overheidsbeleid wordt het succes en falen van de hervormingen van de publieke sector in afgelopen decennia in beeld gebracht. Welke hervormingen werken wel en welke ingrepen kan de overheid beter nalaten? Om daar zicht op te krijgen analyseerden IPSE-onderzoekers de samenhang tussen beleid en productiviteit op vier beleidsterreinen: onderwijs, zorg, veiligheid en infrastructuur. Op basis van deze bevindingen gaan de auteurs na welke beleidsinstrumenten de beste kansen bieden om de productiviteit van de publieke dienstverlening positief te beïnvloeden.

Productiviteit van overheidsbeleid

Deel I: het Nederlandse onderwijs 1980-2012

De invloed van de overheid op de productiviteitsontwikkeling in het onderwijs in de laatste decennia is aanzienlijk geweest, zowel in negatieve als in positieve zin. Het effectiefste instrument om de productiviteit te stimuleren is het budgettaire instrument. In de jaren tachtig blijkt ook het instrument van schaalvergroting erg effectief, maar heeft daarna in de meeste onderwijssectoren juist een averechtse uitwerking.

Dat zijn de belangrijkste conclusies van het eerste deel van de reeks Productiviteit van overheidsbeleid. In dit deel staan de dikwijls ingrijpende onderwijshervormingen centraal. Schaal- en autonomievergroting zijn daarbij de sleutelbegrippen.

Deel II: de Nederlandse zorg 1980-2013

Het tweede deel van de reeks gaat over de Nederlandse zorg. Het zorgbeleid staat sinds 1980 vooral in het teken van kostenbeheersing. Binnen de randvoorwaarden betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit, is de overheid voortdurend bezig met het ontwikkelen van beleid om de snelle groei van de zorgkosten een halt toe te roepen.

De belangrijkste beleidsstrategieën zijn het indammen van de zorgvraag, extramuralisering, ontschotting tussen zorginstellingen en -sectoren en het versterken van de marktwerking. Wat dit beleid en de daarbij toegepaste instrumenten hebben betekend voor de productiviteitsontwikkeling van de zorgsectoren wordt in dit boek uitvoerig belicht.

Deel III: de Nederlandse veiligheid en justitie, 1980-2014

Politie, rechterlijke macht en gevangeniswezen staan centraal in het derde deel van de reeks. Door de sterke toename van de criminaliteit in de jaren tachtig en negentig komen veiligheid en justitie steeds meer onder druk te staan. Ook andere maatschappelijke trends, zoals de individualisering, de groei van de economische activiteit en de sociale zekerheid en de toenemende complexiteit van de samenleving dragen hieraan bij.

Als gevolg van deze ontwikkelingen is er sinds 1980 een voortdurende roep om hogere budgetten voor veiligheid en justitie. Die roep wordt vaak gehonoreerd, maar tegelijkertijd probeert het beleid de kostengroei te beheersen. De belangrijkste beleidsstrategieën zijn het vergroten van de autonomie, het introduceren van prestatiebekostiging en het stimuleren van schaalvergroting. Heeft dit inderdaad geleid tot een geringere kostengroei en is de productiviteit daardoor verbeterd? Dat leest u in dit boek.

Deel IV: de Nederlandse netwerksectoren, 1980-2015

Het laatste deel van de reeks brengt de productiviteitsontwikkelingen van drie Nederlandse netwerksectoren (drinkwater-, energie- en spoorsector)  in beeld en gaat na in hoeverre het beleid hierop van invloed is geweest.

In alle drie de sectoren is sprake van een forse productiviteitsgroei. Maar is dat dankzij of ondanks het (liberaliserings)beleid? In het boek vindt u het antwoord op deze vraag.

adminUitgelicht