Forse verschillen in de doelmatigheid van het gemeentelijke wegbeheer

Gemeenten verschillen flink in de kostendoelmatigheid van hun wegbeheer. De gemiddelde doelmatigheid bedraagt 78 procent. Veel gemeenten kunnen het wegbeheer op het eerste gezicht nog doelmatiger inrichten. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Wegen gewogen’ van IPSE Studies (CAOP/TU Delft). Daarin zijn de wegbeheerskosten van gemeenten tussen 2008 en 2014 onderzocht.

Het onderzoek is onderdeel van een door BZK gesubsidieerd onderzoeksprogramma naar de productiviteit en doelmatigheid van de publieke sector. Eerder werden al de onderwijshuisvesting en belastinginning door gemeenten onderzocht.

Stijgende kosten
Gemeenten beheren 120.000 kilometer weglengte ofwel 85 procent van het wegennet. Het wegbeheer bestaat vooral uit het onderhoud aan bestaande wegen. De kosten hiervan bedragen landelijk ongeveer 3,5 miljard euro. Door uitgesteld onderhoud tijdens de crisis nemen naar verwachting de kosten van het gemeentelijk wegbeheer de komende jaren toe. De onderzoekers bevelen daarom aan om best practices bij het wegbeheer verder te onderzoeken. Op die manier kunnen gemeenten van elkaar leren om de doelmatigheid  verder te verbeteren.

Doelmatigheid
De gemiddelde doelmatigheid van 78 procent biedt bij veel gemeenten perspectief voor verbeteringen. Dat blijkt uit een empirische benchmarkanalyse waarin de beheerskosten tussen 2008 en 2014 zijn afgezet tegen de weglengte en omgevingsfactoren zoals de bodemkwaliteit en het weggebruik. In het onderzoek is dus rekening gehouden met die fysieke verschillen tussen gemeenten. Zo zijn de beheerskosten van een kilometer weg het hoogste in dichtbevolkte, stedelijke gemeenten met een slechte bodemkwaliteit en veel water. De relatie met kwaliteit is niet onderzocht. Over de kwaliteit van gemeentelijke wegen zijn op grote schaal nog maar weinig gegevens cijfers beschikbaar.

Download het rapport